چگونه با نه گفتن زندگی‌مان را نجات دهیم (۱۰ مهارت زیرکانه برای نه گفتن)

۱۰راه گفتن نه به دیگران

عدم مهارت نه گفتن یکی از بزرگترین مشکلاتی است که به شدت باعث جلوگیری از پیشرفت فردی، و قرار گرفتن در تعارف‌ها و رودربایستی‌ها است که  در اکثر اوقات به ضرر ما تمام میشود.  حتی خیلی وقت‌ها این ضررها جبران ناپذیر هستند. خیلی مهم است که اهمیت و فواید نه گفتن را بدانیم و در مواقع لازم، خیلی راحت بتوانیم نه بگویم تا زندگی با کیفیت‌تری را تجربه کنیم.

ساعت ۵ عصر است. هنوز ۴ ساعتی تا زمان شام باقی مانده است. تصمیم میگیرید برای انجام کاری به خانه یکی از اقوام‌تان بروید و تا ساعت ۵ برگردید. اما موقع برگشت، چنان اسیر جملات تعارفی میزبان برای صرف شام می‌شوید که نمی‌توانید با یک نه گفتن رک و صحیح خودتان را از مخمصه تعارف‌های زیاد نجات دهید. نتیجه آن می‌شود که تا ساعت ۱۰ همانجا می‌مانید. اما در درون‌تان احتمالا از میزبان ناراحت و حتی عصبانی هستید.

اما صبر کنید، کسی که باید از دستش عصبانی باشید، خودتان هستید. این خودتان هستید که باید به خاطر نداشتن مهارت نه گفتن سرزنش شوید.

متاسفانه یکی از رایج‌ترین و مهم‌ترین مسائل ارتباطی بین بیشتر افراد جامعه‌مان، مشکل عدم توانایی در نه گفتن است. البته تعامل با مردم و راضی نگه داشتن آنها به خودی خود، نه تنها چیز بدی نیست، بلکه حتی خصلت پسندیده‌ای است. با این حال هر چیزی که دچار افراط شود، باعث ایجاد مشکل می‌شود.

 

چرا نمی‌توانیم با یک نه گفتن خودمان را خلاص کنیم؟

ما نمی‌توانیم نه بگوییم، چون  از کودکی آموخته‌ایم که دیگران را همیشه از خود راضی نگه داریم ، حتی به قیمت ناراضی بودن خودمان!

البته ریشه ناتوانی در نه گفتن فقط به تربیت دوران کودکی و نوجوانی‌مان محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند علل دیگری از جمله رودربایستی، کمبود اعتماد به نفس، مهربانی بیش از حد، و ترس از ناراحت کردن‌ها باعث شده که مشکل نه گفتن در افراد شدت بیشتری پیدا کند. مثالی که در ابتدای مقاله مطرح شد، یکی از نمودهای این مساله است. به هر حال ریشه مشکل هرچه که باشد، باید به دنبال حل آن بود.

پیشنهاد برای مطالعه:
با این ۶ نکته اعتماد به نفس تان را به سقف بچسبانید

 

چگونه مشکل نه گفتن‌مان را حل کنیم؟

شاید شما هم این جمله استیو جابز را شنیده باشید:

تنها با نه گفتن است که می‌توانید صاحبت چیزهایی شوید که واقعا مهم هستند.

ممکن است در نگاه اول، این جمله کمی مبالغه‌آمیز به نظر برسد، اما اگر خودتان را در شرایط زیر قرار بدهید، احتمالا نظرتان عوض میشود.

  • حقوق آخر ماه‌تان را گرفته‌اید و برایش کلی برنامه مهم و ضروری دارید. ولی درست همان روز، یکی از آشناهای‌تان از شما می‌خواهد مبلغ قابل توجهی از آن را به او قرض بدهید، حال آنکه خود، هزار چاله و چوله برایش کنده‌اید.

 

  • اهل سیگار نیستید، ولی در جمع دوستان‌تان چون همه سیگار میکشند و دوست ندارند که شما یک نفر آنها را تماشا کنید، پس از شما هم می‌خواهند با آن‌ها در کشیدن سیگار همراهی کنید.

 

  • یکی از دوستان صمیمی‌تان از شما دائما درخواست‌های مکرر کاری و غیر کاری می‌کند. مثل درخواست برای همراهی با او برای خریدهای روزمره یا تفریحات حوصله سربر و بی‌مزه همیشگی…

خب اگر موقعیت‌های بالا را تجربه کرده‌اید و از تصور آنها، خاطرات و تجربیات نه چندان شیرین گذشته اذیت‌تان می‌کند، با ادامه این مقاله همراه باشید. در ادامه، شما را با شیوه‌های کاربردی نه گفتن آشنا خواهیم کرد.

گفتن نه به درخواست های دیگران

 

راهکارهای عملی تقویت مهارت نه گفتن:

 

۱» چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید

شاید شما فکر کنید که اگر در پاسخ به خواسته کسی که یا توان یا فرصت کافی برای انجام آن را ندارید، به او نه بگویید، نشان دهنده بی‌ادبی و بی‌احترامی شما به آن شخص است. اگر چنین دیدگاهی دارید، بهتر است کمی تامل کنید و دیدگاه‌تان را تغییر دهید. چرا که،  نه گفتن با دلایل منطقی، نه تنها کار اشتباهی نیست؛ بلکه بیشتر اوقات، نشان دهنده صداقت و صراحت شما است. 

 

۲» شما مسئول افکار وعقاید دیگران نیستید

گاهی اوقات در برخورد با خواسته‌های برخی از اطرافیان‌تان، شما قدرت نه گفتن را دارید، اما به دلیل اینکه از رنجش و قضاوت دیگران نسبت به خودتان می‌ترسید، تسلیم می‌شوید. در نتیجه به قیمت اذیت شدن خودتان، درخواست او را انجام می‌دهید. اگر در چنین شرایطی قرار دارید، بهتر است رویکردتان را عوض کنید، شما مسئول توقع و تفکر اشتباه دیگران نیستید.

 

۳» برای راحتی در نه گفتن، حد و مرزهای خودتان را تعیین کنید

هر کسی در زندگی، دارای حد و مرز مشخصی است.  اگر این حد و مرزها به گونه‌ای باشند که دیگران از آن مطلع باشند، تا حدود قابل توجهی باعث می‌شود که دیگران درخواست‌هایی نکنند که مجبور به نه گفتن بشوید. 

برای مثال، یکی از حد و مرزهایی که می‌توانید تعیین کنید این است که روزهای جمعه شما، به خانواده‌تان اختصاص دارد و تحت هیچ شرایطی، مگر شرایط خاص و اضطراری، حاضر نیستید این روز را به دوستان و یا همکاران‌تان اختصاص بدهید. وقتی که همکاران‌تان از این مسئله در جریان باشند، طبیعتا از شما درخواست نمی‌کنند که یک روز جمعه را با آنها بگذرانید.

در نتیجه شما مجبور نیستید که هر هفته تحت فشار نه گفتن باشید.

 

۴» برای نه گفتن باید در لحظه تصمیم نگیرید

برخی از درخواست‌ها، خصوصا در خواست‌های مربوط به کسب و کار، طوری هستند که پاسخ دادن به آنها نیاز به زمان بیشتری دارد. پس وقتی از شما درخواست کاری میشود که امکان انجام دادن آن را دارید، اما مطمئن نیستید که تمایل به انجام دادن آن را دارید یا نه، بهتر است قبل از دادن هرگونه پاسخ مثبت یا منفی به طرف مقابل‌تان بگویید که پس از بررسی بیشتر، پاسخ میدهید.

پیشنهاد برای مطالعه:
۱۲ تکنیک کلیدی مدیریت صحیح زمان که برای موفقیت هر کسی ضروری است

 

۵» سریع و هیجانی تصمیم نگیرید

اتخاذ تصمیمات درست، مهارتی کلیدی در هر سطحی است.

پیتر دراکر مربی مدیریت

گاهی اوقات ممکن است بر اثر جوگیری و یا تعارف بیش از حد، انجام کاری را قبول کنید که نمی‌توانید و یا حتی نمی‌خواهید آن را انجام دهید. نتیجه این می‌شود که بر اثر هیجانات آنی، از نه گفتن غافل می‌شوید و به دردسر می‌افتید.

در چنین موقعیت‌هایی به خودتان یادآوری کنید که شما از پس انجام همه کارها برنمی‌آیید، و اگر همیشه به دیگران بله بگویید، برای انجام کارهایی که قبول کرده‌اید، زمان و انرژی کم میاورید.

۶» در صورت لزوم، برای نه گفتن، غیر مستقیم نه بگویید

اگر در موقعیتی قرار گرفتید که علی‌رغم احترام و علاقه‌ای که نسبت به طرف مقابل‌تان دارید، باید نه بگویید، بهتر است  به جای استفاده مستقیم از واژه‌های مرتبط با نه گفتن، به طرف مقابل‌تان راه‌حل‌های جایگزین پیشنهاد بدهید.  در این صورت هم محترمانه و به دور از دلخوری نه گفته‌اید، هم با دادن راه‌حل‌های جایگزین، مشکل را حل کرده‌اید.

برای مثال تصور کنید همسرتان شام تهیه نکرده و از شما می‌خواهد که از بیرون غذا بخرید، اما شما در حال تماشای یک برنامه تلویزیونی هستید. شما به جای پاسخ رک و یا حتی تند «نه، نمیروم » به همسرتان توضیح می‌دهید که این کار را می‌تواند از طریق اپلیکیشن‌های سفارش غذا انجام دهد.

 

۷» کلید نه گفتن، ادب و احترام است

همواره به یاد داشته باشید که نه گفتن نباید به گونه‌ای باشد که طرف مقابل‌تان، گمان کند با او مشکلی دارید.

 بهتر است نه گفتن خود را همراه با عبارات مثبت بیان کنید.  مثلا اینکه “من برای شما ارزش زیادی قائلم، اما متاسفانه از عهده انجام این کار بر نمیام” و یا “ایده شما بسیار جالب و در خور توجه است، اما علی‌رغم تمایلی که برای کمک به شما دارم، متاسفانه فرصت کافی ندارم.

 

۸» به تک عملیات روانی طرف مقابل‌تان، پاتک بزنید

بیشتر مردم در مقابل نه گفتن واکنش نشان می‌دهند. اگر شما به درخواست کسی نه بگویید، در مرحله اول  ممکن است از تکنیک‌های متقاعد سازی و عملیات روانی، برای تغییر نظر شما استفاده کند.  آنها در چنین شرایطی، روی خواسته خود پافشاری می‌کنند. مخصوصا اگر شما قاطعانه جواب منفی نداده باشید. همچنین آنها ممکن است با درخواست خود به شکل‌های دیگر و تحریک احساسات‌تان، شما را وادار به قبول درخواست‌شان کنند.

مراقب باشید اسیر چنین جنگ‌های روانی نشوید و کاری که فکر می‌کنید درست است را قاطعانه انجام بدهید.

 

به خودمان نه نگوییم

۹» خودتان را مدیون ندانید

گاهی اوقات ممکن است به دلیل اینکه فردی برای شما بسیار عزیز است و یا مثلا در گذشته برای شما کارهای زیادی انجام داده است، خودتان را مدیون او بدانید، در نتیجه خود را ملزم می‌دانید که به همه درخواست‌های او پاسخ مثبت بدهید تا به اصطلاح، دین‌تان را ادا کنید.  اما این طرز تفکر، اشتباه است. ادای دین چیز خوبی است، اما نه تحت هر شرایطی، حتی به ازای بدبخت کردن خودتان!

 

۱۰» نه گفتن را تمرین کنید

هر چیزی را که حاضر باشید تمرین کنید، میتوانید انجام بدهید.

باب راس

تمرین، تمرین، تمرین….

 راز رسیدن به هر موفقیتی، تمرین و مداومت بر انجام آن کار است.  پس اگر واقعا به دنبال تقویت مهارت نه گفتن خود هستید، همین امروز قاطعانه تصمیم بگیرید این مهارت را با رد کردن خواسته‌های نه چندان مهم دیگران، تمرین و تکرار کنید. مطمئن باشید تمرین و تکرار شما بی‌نتیجه نخواهد بود و شما در مدت زمان نه چندان طولانی، این مهارت ضروری زندگی را کسب خواهید کرد.

 

کلام آخر

انسان، ذاتا به دنبال تایید و تحسین دیگران است. معمولا انسان‌ها تمایلی به ناامید کردن و ناراحت کردن دیگران ندارند.  به همین دلیل از نه گفتن به درخواست‌های حتی غیر منطقی دیگران گریزانند. با این حال با پاسخ‌های مثبت مکررشان، باعث آزار خودشان می‌شوند، و همچنین به این دلیل که نمی‌توانند از عهده همه کارهایی که بر عهده گرفته‌اند بر بیایند، باعث ایجاد دلخوری و ناراحتی دیگران نیز می‌شوند. در نتیجه آن چیزی می‌شود که نباید بشود. پس اگر شما تاکنون جزء این دسته از انسان‌ها بودید، سعی کنید با تغییر نگاه و رویه‌تان، مهارت نه گفتن را در خودتان تقویت کنید و این مشکل را برای همیشه حل کنید.

 

پیشنهاد برای مطالعه:
مقابله با اهمال کاری با ۱۲ راهکار تضمینی برای کسانی که کارها را به تعویق می‌اندازند

 

5/5 ( 1 نظر )

ارسال یک پاسخ